Politieke steun voor Plan Weide-meren

Plan Weide-meren speelt een rol in de strijd om de verkiezingen van een nieuw bestuur voor het Waterschap Amstel Gooi en Vecht.

De lijsttrekker voor het CDA tijdens de Waterschapverkiezingen, Wim Zwanenburg, steunt het plan. Op de website van het CDA maakte Wim Zwanenburg bekend dat hij het plan onder de aandacht van de Provincie Noord Holland zal brengen.

Plan Weide-meren sluit aan bij een belangrijk uitgangspunt van het CDA, het naleven van de Keur.

Wet Openbaarheid Bestuur ingezet
Het CDA zal gebruik maken van de Wet Openbaarheid Bestuur om te achterhalen hoe het mogelijk is dat Natuurmonumenten ontheffing heeft gekregen om het terrein in de Zuidelijke Horstermeerpolder te laten verwilderen, zonder onderhoud te plegen aan de sloten. De Keur van de Horstermeerpolder en de Landelijke Distelverordening worden niet gerespecteerd in deze wijze van natuurbeheer.

Wim Zwanenburg kondigde dit aan tijdens een debat rondom de Waterschapsverkiezingen dat op 27 oktober werd gehouden in Hilversum. Tijdens dit debat ondervroeg hij AGV bestuurslid Lammy Garming over de toedracht van de ontheffing. Omdat een inhoudelijk antwoord uitbleef zal het CDA de stap zetten naar het dagelijks bestuur van het Waterschap. Zij willen antwoord krijgen op de vraag “Wanneer en door wie is die ontheffing verleend?"

Het CDA heeft in het verkiezingsprogramma staan dat het achterstallig onderhoud met kracht ter hand moet worden genomen. Dus baggeren, het onderhoud en schoonmaken van sloten en watergangen om (toekomstige) wateroverlast voor bewoners te voorkomen. Het CDA vindt dat de Keur onverkort gehandhaafd moet worden voor alle partijen in het werkgebied van AGV, dus ook voor natuurorganisaties.

Plan Weide-meren vandaag in de Gooi en Eemlander

In dit artikel in de Gooi- en Eemlander van vandaag wordt dieper ingegaan op Plan Weide-meren.

En in het artikeltje hieronder staat ook een reactie van Natuurmonumenten. Omdat zij het gebied ten zuiden van de Radioweg beheren als natuurgebied hoeven ze de sloten niet schoon te houden. Daarvoor zouden ze ontheffing hebben zegt de woordvoerder vandaag in de Gooi- en Eemlander.

De kern van het Plan Weide-meren

Plan Weide-meren beslaat 84 hectare gebied in de Zuidelijke Horstermeerpolder, ten zuid-oosten van de Radioweg.

In dit deel van de Horstermeerpolder worden ca. 50 meervaarten (de brede rode banen op de kaart) gegraven van ongeveer 20 meter breed. De afgegraven grond wordt gebruikt om de naastgelegen weilanden op te hogen tot er meerakkers onstaan van ca. 20 meter breed op dijkhoogte (= 0.5 +NAP). De meerakkers zijn bestand tegen alle peilverhogingen in de omringende plassengebieden.

+ Geen verlies van 312 hectare land (zoals in het plan van de provincie);
+ Waterberging gegarandeerd volgens de specificaties van de Provincie (optioneel met surplus);
+ 42 hectare permanent droog land (weide);
+ 42 hectare permanent water met een variabel peil van 1.45m -NAP tot 3.45m -NAP.

Uitgangspunt is dus nadrukkelijk geen plas/dras variant, maar zoveel mogelijk behoud van droog (wei)land. De huidige wildernis in de Horstermeerpolder moet teruggebracht worden volgens de Keur van de Horstermeerpolder. De wijze waarop de gronden nu worden beheerd brengt de waterhuishouding van de polder ernstig in gevaar. En is in strijd met de landelijke distelverordening.

Een ander uitgangspunt is toegankelijke natuur waar de bewoners van de Horstermeer en bezoekers van buiten van kunnen genieten. De meerakkers, dijken en omliggende (natuur)gebieden worden gebruikt voor weide of voor:

• waterrecreatie zoals roeien, kanoën en vissen
• landrecratie zoals ruiterpaden en wandelpaden
• volkstuinen en proeftuinen
• nieuwe planten en dieren
  

+ Plan Weide-meren kan rekenen op de steun van de bewoners van de Horstermeer. De algemene ledenvergadering van de Bewonersvereniging Horstermeerpolder heeft op 8 oktober 2008 ingestemd met het plan. Vooropgesteld uiteraard dat waterberging in de Horstermeerpolder een onontkoombaar gegeven is!

Het Plan Weide-meren voldoet aan de 3 D's:
* Duurzaam
* Duidelijk
* Droge voeten

Een persoonlijke noot

Sinds de drooglegging in 1882 tot 1982 is de Horstermeer als een polder onderhouden en bestuurd. Door een machtig en kundig polderbestuur met een volledige bevoegdheid onder toezicht van de overheid. Een Dijkgraaf had uiteraard een overstijgende bevoegdheid, boven het polderbestuur.

Er was vrijwel nooit wateroverlast en de Keur van de Horstermeerpolder, voor het laatst gewijzigd in 1962, werd stipt opgevolgd door de bewoners en bewerkers van de Horstermeerpolder. Iedereen die in de polder woont en werkt wil zijn voeten drooghouden, dus goed onderhoud is in eigen belang. Strenge sancties hielpen bij het in conditie houden van de polder, qua onderhoud en waterhuishouding.

Na 1985 is de Horstermeerpolder in verval geraakt. De sloten werden niet meer volgens de Keur onderhouden. En het zuidelijk deel van de polder werd een rimboe. Met land als een volgezogen spons en moeras in plaats van sloten. Het verschil tussen land en water is niet meer te zien.

Wateroverlast is sindsdien dan ook meer regel dan uitzondering. De agrarische bedrijvigheid neemt af en begrip voor het nut van actief waterbeheer eveneens. Nieuwe bewoners van de Horstermeerpolder kennen het belang niet. Het is niet van vader op zoon overgedragen zoals dat het geval was bij de pioniers die het ontstaan van de polder nog meemaakten en de gevaren van de polder kennen met haar grillige karakter en kwelwaters.

Deskundingen kunnen prachtige rekenmodellen maken achter hun computer. Maar de Horstermeer luistert daar niet naar. Kwelwater zal opduiken op plekken die de computer niet voorspelt. De ingenieurs werken dan al lang weer ergens anders. Maar bij de bewoners van de polder zwemmen de eendjes in de tuin en zakt het vee (zoals koeien en paarden) weg.

Op zondagochtend een lekker rondje over de dijk (of zoals wij polderbewoners zeggen "de kaai") wandelen is er al jaren niet meer bij. "Onze polder" is afgegrendeld. Verboden toegang voor de mensen die er al hun hele leven wonen en genieten. Mijn kinderen leerden er vissen en schaatsen. Mijn kleinkinderen leren dat Nederland een reservaat wordt, waar je alleen langs mag lopen. Vissen doe je maar op de spelcomputer.

Na ruim 20 jaar discussie over "hoe en wat met de Horstermeerpolder" denk ik dat het genoeg is geweest. Ik denk terug aan wat eens treffend werd beschreven:

De polder is weer droog
De polder is weer mooi
De polder blijft
De moestuin van 't Gooi

De Horstermeerpolder moet weer aan de ingezetenen worden teruggegeven.

Jan Zwagerman
lid van de Bewonersvereniging Horstermeerpolder

Resultaat Plan Weide-meren

• Voldoende waterberging => 834.000 m3

• Geen plas / Dras, maar maximaal behoud van (wei)land en minder overlast door insecten

• Natuurmonumenten respecteert de Keur van de Horstermeer

• Afname van kwelwater in het bewoonde kerngebied van de polder

• Op korte termijn uitvoerbaar

• Veel lagere aanlegkosten dan plan van de provincie

• Besparing planschade en gevolgen zoals stress en gezondheidsklachten bij de bewoners

• Toegankelijke natuur en tevreden bewoners
  

Berekening waterbergingscapaciteit Plan Weide-meren

Ten zuiden van de Radioweg 1750 x 375 mtr = 656.250 m2
Ten oosten van de Radioweg 500 x 375 mtr = 187.500 m2

Totaal = 843.750 m2

Deze oppervlakte wordt verdeeld in:
ca. 40 ha waterberging met een variabel waterpeil tussen 1.50 - NAP en 3.50 - NAP
ca. 40 ha blijvend droog land (de meerakkers) met een peil van 0.50 + NAP

Met een gemiddeld waterpeilbuffer van 2.0 meter is er een waterbergingscapaciteit van 843.750 m3.

Optioneel kan er ten noorden van de Radioweg nog eens 550.000 m2 terrein aangewezen worden als surplus waterberging, verdeeld in 440.000 m2 land en 110.000m2 water.

Het omstreden plan van de provincie

Op 17 september 2008 heeft de Adviescommissie Horstermeerpolder een plan gepresenteerd voor de toekomst van de Horstermeer op het gebied van natuurontwikkeling en waterberging.

Het plan is hier te downloaden.

Dit plan is opgesteld op verzoek van Gedeputeerde Staten van Noord-Holland.

Met het plan wil de provincie een aantal problemen in en rond de Horstermeerpolder oplossen: wateroverlast bij hevige regenval, te weinig water in droge periodes en achteruitgang van planten- en diersoorten. De provincie verwacht dat deze problemen zullen toenemen door de verandering van het klimaat.

De kern van het plan is dat er drie zogenaamde natte natuurgebieden komen aan de rand van de polder en nog eens 75 hectare "bloemrijk" weiland (totaal 312 hectare!), waarin bij hevige regenval ook overtollig water uit de Ankeveense en Kortenhoefse Polder kan worden opgeslagen.

Op een bijeenkomst met de inwoners van de Horstermeerpolder waar het plan werd gepresenteerd werd al duidelijk dat de polderbewoners mordicus tegen zijn.

Daarom hebben wij* een alternatief plan ontwikkeld: het Plan Weide-meren. In dit plan worden alle doelen die de provincie nastreeft behaald, maar dan met respect voor de wetten van de Horstermeer. Deze polder met zijn kwelwaters heeft een grillig karakter. Niet voor niets lukte het pas 126 jaar geleden om de polder droog te krijgen. Rekenmodellen, gemaakt achter een computer, houden geen rekening met dit karakter. Polderbewoners die stammen uit families die al 125 jaar het land bewerken in de Horstermeer weten wél hoe de polder werkt. Het Plan Weidemeren is gebouwd op deze ervaring.

* Het plan is ontwikkeld door Jan Zwagerman en voorgelegd aan de algemene ledenvergadering van de Bewonersvereniging Horstermeerpolder op 8 oktober 2008. Hier heeft het plan de steun gekregen van de Horstermeerbewoners.